Login    Forum    Search    FAQ

Board index » Languages & Literature » Languages & Literature




Post new topic Reply to topic  [ 1 post ] 
Author Message
 Post subject: Hitopadesa - THE BOOK OF GOOD COUNSELS
 Post Posted: Sat Nov 05, 2005 2:37 pm 
Quote:
Hitopadesa - THE BOOK OF GOOD COUNSELS

Quote:
Hitopadesa is a collection of Sanskrit fables in prose and verse; it is similar to, though distinct from, the Panchatantra.

The Hitopadesa is known to be at least several centuries old. Originally written in Sanskrit, its stories have travelled to several parts of the world.

The work has been translated into most of the major languages of the world. An english translation, rendered by by Sir Edwin Arnold [1], then Principal of Puna College, Pune, India, was published in London in 1861.


hitopadeçaù

(version 1.1)

maìgaläcaraëam

siddhiù sädhye satäm astu prasädät tasya dhürjaöeù |
jähnavé-phena-lekheva yan-mürdhni çaçinaù kalä ||1||

çruto hitopadeço’yaà päöavaà saàskåtoktiñu |
väcäà sarvatra vaicitryaà néti-vidyäà dadäti ca ||2||

vidyä-praçaàsä

ajarämaravat präjïo vidyämarthaà ca cintayet |
gåhéta iva keçeñu måtyunä dharmamäcaret ||3||

sarva-dravyeñu vidyaiva dravyam ähur anuttamam |
ahäryatväd anarghatväd akñayatväc ca sarvadä ||4||

saàyojayati vidyaiva nécagäpi naraà sarit |
samudram iva durgharñaà nåpaà bhägyam ataù param ||5||

vidyä dadäti vinayaà vinayäd yäti pätratäm |
pätratvät dhanam äpnoti dhanäd dharmaà tataù sukham ||6||

vidyä çastraà ca çästraà ca dve vidye pratipattaye |
ädyä häsyaya våddhatve dvitéyädriyate sadä ||7||

yan nave bhäjane lagnaù saàskäro nänyathä bhavet |
kathä-cchalena bälänäà nétis tad iha kathyate ||8||

mitra-läbhaù suhåd-bhedo vigrahaù sandhir eva ca |
païca-tanträt tathänyasmäd granthäd äkåñya likhyate ||9||

atha kathä-mukham

asti bhägérathé-tére päöaliputra-nämadheyaà nagaram | tatra sarva-svämi-guëopetaù sudarçano näma narapatir äsét | sa bhüpatir ekadä kenäpi päöhyamänaà çloka-dvayaà çuçräva—

aneka-saàçayocchedi parokñärthasya darçakam |
sarvasya locanaà çästraà yasya nästy andha eva saù ||10||

yauvanaà dhana-sampattiù prabhutvam avivekitä |
ekaikam apy anarthäya kim u yatra catuñöayam ||11||

ity äkarëyätmanaù puträëäm anadhigata-çästräëäà nityam unmärga-gäminäà çästränanuñöhänenodvigna-manäù sa räjä cintayämäsa |

ko’rthaù putreëa jätena yo na vidvän na dhärmikaù |
käëena cakñuñä kià vä cakñuù péòaiva kevalam ||12||

ajäta-måta-mürkhäëäà varam ädyau na cäntimaù |
sakåd duùkha-karäv ädyäv antimas tu pade pade ||13||

kià ca—
varaà garbha-srävo varam api ca naiväbhigamanaà
varaà jätaù preto varam api ca kanyävajanitä |
varaà bandhyä bhäryä varam api ca garbheñu vasatir
na vävidvän rüpa-draviëa-guëa-yukto’pi tanayaù ||14||

sa jäto yena jätena yäti vaàçaù samunnatim |
parivartini saàsäre måtaù ko vä na jäyate ||15||

anyac ca—
guëi-gaëa-gaëanä’rambhe
na patati kaöhiné sa-sambhramäd yasya |
tenämbä yadi sutiné
vada bandhyä kédåçé bhavati ? ||16||

api ca—
däne tapasi çaurye ca yasya na prathitaà manaù |
vidyäyäm artha-läbhe ca mätur uccära eva saù ||17||

aparaà ca—
varam eko guëé putro na ca mürkha-çatair api |
ekaç candramas tamo hanti na ca tärä-gaëair api ||18||

puëya-térthe kåtaà yena tapaù kväpy atiduñkaram |
tasya putro bhaved vaçyaù samåddho dhärmikaù sudhéù ||19||

tathä coktaà—
arthägamo nityam arogitä ca priyä ca bhäryä priya-vädiné ca |
vaçyaç ca putro’rtha-karé ca vidyä ñaò jéva-lokasya sukhäni räjan ||20||

ko dhanyo bahubhiù putraiù kuçüläpüraëäòhakaiù |
varam ekaù kulälambé yatra viçrüyate pitä ||21||

åëa-kartä pitä çatrur mätä ca vyabhicäriëé |
bhäryä rüpavaté çatruù putraù çatrur apaëòitaù ||22||

yasya kasya prasüto’pi guëavän püjyate naraù |
dhanur vaàça-viçuddho’pi nirguëaù kià kariñyati ||23||

hä hä putraka nädhétaà gatäsv etäsu rätriñu |
tena tvaà viduñäà madhye paìke gaur iva sédasi ||24||

tat katham idäném ete mama puträ guëavantaù kriyantäm ? yataù—

ähära-nidrä-bhaya-maithunäni
sämänyam etat paçubhir naräëäm |
jïänaà naräëäm adhiko viçeño
jïänena hénäù paçubhiù samänäù ||25||

yataù—
dharmärtha-käma-mokñäëäà yasyaiko’pi na vidyate |
ajägala-stanasyeva tasya janma nirarthakam ||26||

yac cocyate—
äyuù karma ca vittaà ca vidyä nidhanam eva ca |
païcaitäni hi såjyante garbhasthasyaiva dehinaù ||27||

kià ca—
avaçyaà bhävino bhävä bhavanti mahatäm api |
nagnatvaà nélakaëöhasya mahähi-çayanaà hareù ||28||

anyac ca—
yad abhävi na tad bhävi bhävi cen na tad anyathä |
iti cintä-viña-ghno’yam agadaù kià na péyate ||29||

etat käryäkñamäëäà keñäàcid älasya-vacanam | puruñakärautkärñyam äha—
yathä hy ekena cakreëa na rathasya gatir bhavet |
tathä puruñakäreëa vinä daivaà na siddhyati ||30||

tathä ca—
pürva-janma-kåtaà karma tad daivam iti kathyate |
tasmät puruñakäreëa yatnaà kuryäd atandritaù ||31||

na daivam api saàcintya tyajed udyogam ätmanaù |
anudyogena tailäni tilebhyo näptum arhati ||32||

anyac ca—
udyoginaà puruña-siàham upaiti lakñmér
daivena deyam iti käpuruñä vadanti |
daivaà nihatya kuru pauruñam ätma-çaktyä
yatne kåte yadi na sidhyati ko’tra doñaù ||33||

yathä måt-piëòataù kartä kurute yad yad icchati |
evam ätma-kåtaà karma mänavaù pratipadyate ||34||

käkatäléyavat präptaà dåñöväpi nidhim agrataù |
na svayaà daivam ädatte puruñärtham apekñate ||

udyamena hi sidhyanti käryäëi na manorathaiù |
nahi suptasya siàhasya praviçanti mukhe mågäù ||36||

tathä coktaà—
mätä çatruù pitä vairé yena bälo na päöhitaù |
na çobhate sabhä-madhye haàsa-madhye bako yathä ||37||

rüpa-yauvana-sampannä viçäla-kula-sambhaväù |
vidyä-hénä na çobhante nirgandhä iva kiàçukäù ||38||

aparac ca—
pustakeñu ca nädhétaà nädhétaà guru-sannidhau |
na çobhate sambhä-madhye jära-garbha iva striyäù ||39||

etac cintayitvä räjä paëòita-sabhäà käritavän | räjoväca—bho bhoù paëòitäù ! çrüyatäà mama vacanam | asti kaçcid evambhüto vidvän yo mama puträëäà nityam unmärga-gäminäm anadhigata-çästräëäm idänéà néti-çästropadeçena punar janma kärayituà samarthaù ? yataù—

käcaù käïcana-saàsargäd dhatte märakatér dyutéù |
tathä sat-sannidhänena mürkho yäti pravéëatäm ||40||

uktaà ca—
héyate hi matis täta hénaiù saha samägamät |
samaiç ca samatäm eti viçiñöaiç ca viçiñöatäm ||41||

aträntare viñëu-çarma-nämä mahä-paëòitaù sakala-néiti-çästra-tattva-jïo båhaspatir iväbravét—deva mahäkula-sambhütä ete räjaputräù | tat mayä nétià grähayituà çakyante | yataù—

nädravye nihitä käcit kriyä phalavaté bhavet |
na vyäpära-çatenäpi çukavat päöhyate bakaù ||42||

anyac ca—
asmiàs tu nirguëaà gotre näpatyam upajäyate |
äkare padya-rägänäà janma käca-maëeù kutaù ||43||

ato’haà ñaë-mäsäbhyantare bhavat-puträn néti-çästräbhijïän kariñyämi | räjä sa-vinayaà punar uväca |

kéöo’pi sumanaù-saìgäd ärohati satäà çiraù |
açmäpi yäti devatvaà mahadbhiù supratiñöhitaù ||44||

anyac ca—
yathodaya-girer dravyaà sannikarñeëa dépyate |
tathä sat-sannidhänena héna-varëo’pi dépyate ||45||

guëä guëajïeñu guëä bhavanti
te nirguëaà präpya bhavanti doñäù |
äsvädya-toyäù pravahanti nadyaù
samudram äsädya bhavanty upeyäù ||46||

tad eteñäm asmat-puträëäà néti-çästropadeçäya bhavantaù pramäëam ity uktvä tasya viñëu-çarmaëo kare bahumäna-puraùsaraà puträn samarpitavän ||

--o)0(o--

Read the English translation, rendered by by Sir Edwin Arnold


Top 
  
 
Display posts from previous:  Sort by  
 
Post new topic Reply to topic  [ 1 post ] 

Board index » Languages & Literature » Languages & Literature


Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests

 
 

 
You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum

Search for:
Jump to: